Naslovna BIH Koliko vrijede sankcionisane firme u vlasništvu Igora i Gorice

Koliko vrijede sankcionisane firme u vlasništvu Igora i Gorice

0

U Republici Srpskoj gdje je najniža penzija 275 maraka, odnosno oko 140 evra, a minimalna plata 700 maraka (357 evra), javna pomoć se dodjeljuje djeci „istaknutih“ političara.

Tako je Igor Dodik, sin Milorada Dodika, 2008. godine dobio kredit u vrijednosti od tri miliona maraka (oko 1,5 miliona evra) za preduzeće „Fruit Eco“.

Kredit je dobio od Investiciono-razvojne banke (IRB) Republike Srpske, pokazuje baza podataka o plasiranim kreditima ove institucije.

Radi se o banci u koju je deponovan novac dobijen od prodaje nekadašnjih državnih preduzeća.

Pored toga, Igor Dodik i njegova sestra Gorica su vlasnici još dvije kompanije koje se bave uzgojem voća i jednog restorana. Ukupno, ove firme su vrijedne oko 7,5 miliona evra.

Dodikova djeca i njihove firme su od prije par dana na „crnoj listi“ Sjedinjenih Američkih Država.

U obrazloženju je navedeno da njihove firme dobijaju „javnu pomoć kroz preferencijalni tretman, kao rezultat toga što su u vlasništvu Dodikove porodice“.

Navedeno je i da su od 2021. Igor i Gorica mnogo više umiješani u političke i poslovne aktivnosti u RS, što je, kako navode iz Ministarstva trezora SAD, „prouzrokovalo zabrinutost da RS sve više liči na porodični biznis Dodikovih nego na politički entitet u sklopu Bosne i Hercegovine“.

Saopšteno je i da su mnogi strani investitori oprezni kod ulaganja u Republiku Srpsku, jer „vjeruju da će bilo kakva finansijska pomoć vjerovatno ići Dodiku i njegovoj porodici umjesto institucijama RS“.

Ove sankcije znače da je njihova imovina koja se nalazi u SAD (ukoliko je imaju) blokirana, te su američkim državljanima zabranjene sve transakcije koje uključuju imovinu sankcionisanih osoba, osim ako OFAC nije izdao dozvolu ili izuzeće.

Kako je Dodikov sin dobio kredit?

Firma čiji su suvlasnici Igor Dodik i Mirko Dobrić, „Fruit Eco“, bavi se voćarstvom, a od 20. oktobra je pod sankcijama SAD.

Ona je dijelom formirana novcem od privatizacije u Republici Srpskoj, kroz kredit Investiciono-razvojne banke (IRB) dok je njegov otac Milorad Dodik bio premijer.

On je dodjelu novca kroz kredit vrijedan 1,5 miliona evra pravdao riječima „bolje da moj sin nešto radi nego da se drogira“.

Vrijednost firme se procjenjuje na oko 5,26 miliona evra, a osnivački kapital je iznosio oko tri miliona evra. Firma se kreditno zadužila 2008. godine za 1,53 miliona evra na 15 godina uz grejs period od pet godina kod IRB RS.

Nijedna od četiri sankcionisane firme, prema registru javnih nabavki u Bosni i Hercegovini, nije poslovala sa državnim, entitetskim ili lokalnim institucijama.

Podaci o tome sa kime ove firme posluju nisu javno dostupni.

Igor Dodik je vlasnik firme “Leomax International” u Banjaluci čija je osnovna djelatnost trgovina i vrijedna je oko 55.000 evra.

Gorica Dodik, Miloradova kći, vlasnica je firme „Agro Voće“ iz Laktaša koja se bavi uzgojem voća, a vrijedna je 1,25 miliona evra.

Bila je suvlasnica apoteke „Green Line“ s Ninom Škrbić, kćerkom bivšeg ministra zdravlja RS Ranka Škrbića. Ta firma je likvidirana.

Igor i Gorica Dodik suvlasnici su i firme „Global Liberty“ čija je osnovna djelatnost, takođe, voćarstvo, i vrijedna je oko 60.000 evra.

Gorica Dodik je s Igorovom suprugom Ivanom Dodik suvlasnica restorana „Agape“ u robnoj kući „Boska“ u Banjaluci.

Goricin suprug Pavle Ćorović vlasnik je firme „Agro Destil“ vrijedne oko 1,13 miliona evra s osnovnom djelatnošću destiliranja alkohola. Ćorović je u maju 2023. registrovao i firmu „Monte Block“ čija je osnovna djelatnost izgradnja zgrada.

Spasoja Zeljković, suprug Dodikove sestre Bogdane, vlasnik je firme „Interkont-Komerc“ vrijedne oko 1,5 miliona evra.

Politika ranije više uticala na rad IRB-a

Srđan Traljić iz Transparency Internationala BiH kaže za RSE kako je u vrijeme kad je IRB RS dala kredit Igoru Dodiku, te kada je njegov otac bio premijer Srpske, politika imala mnogo više uticaja na njen rad.

IRB RS nije klasična banka koja podliježe kontroli entitetske Agencije za bankarstvo, već je riječ o fondu u koji se slijevao novac od privatizacije.

„Ministri u Vladi RS sjedili su u Kreditnom odboru. Jedan od zahtjeva Međunarodnog monetarnog fonda (IMF) i Svjetske banke (WB) bio je da se makne taj politički uticaj i da se ministri isključe“, podsjetio je Traljić za RSE.

Traljić je kazao kako danas plasman ide preko komercijalnih banaka, te da je, prema izvještajima banke, „mnogo bolja“ naplata, nego u tom periodu kad se zbog slabe naplate stvorio minus, jer su se tad „krediti dijelili po političkoj liniji firmama koje nisu imale pokriće“.

„Bivšem premijeru RS Aleksandru Džombiću sudi se zbog kredita za Energoliniju koja je bila kćerka firma Fabrike glinice Birač. IRB RS danas prodaje ta nenaplativa potraživanja“, dodao je Traljić.

Sankcije protiv Dodika

Milorad Dodik je još od 2017. na američkim listama sankcija.

Tada je sankcionisan zato što „aktivno opstruiše“ ili „predstavlja značajan rizik za aktivnu opstrukciju“ Dejtonskog mirovnog sporazuma.

Tadašnja američka ambasadorka u BiH, Morin Kormak (Maureen Cormack) je navela da su mu sankcije uvedene zbog nepoštivanja odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine o zabrani organizovanja referenduma o Danu RS.

U januaru 2022. je objavljena proširena lista sankcija za korupciju, kojom je obuhvaćen i Dodik.

Iz OFAC-a je tada navedeno da njegove „destabilizirajuće korupcijske aktivnosti“ ugrožavaju stabilnost Bosne i Hercegovine i cijelog regiona.

Na američkoj listi sankcija se sem Dodika nalazi više bh. zvaničnika iz oba entiteta, između ostalog Željka Cvijanović, članica Predsjedništva BiH, Nikola Špirić, jedan od zamjenika predsjedavajućeg Doma naroda BiH, kao i Fadil Novalić, bivši premijer Federacije BiH.

Dodik je u aprilu 2022. zajedno sa Željkom Cvijanović stavljen na listu sankcija Velike Britanije zbog, kako je navedeno, pokušaja da naruše legitimitet i funkcionalnost države BiH.

Evropski parlament je ranije pozivao Evropsku uniju (EU) da sankcioniše Dodika, ali to nije moguće zbog protivljenja Mađarske. Da bi EU nekoga sankcionisala, potrebna je saglasnost svih 27 članica.

(RSE) Foto: Društvene mreže

BONUS VIDEO:

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i "X" nalogu.

Zapratite nas i na Youtube