Naslovna Najnovije Srpska (ni)je prezadužena!?

Srpska (ni)je prezadužena!?

Dug Republike Srpske raste iz godine u godinu, a krajem septembra 2020. godine iznosio je 5 milijardi i 850 miliona maraka. Međutim, predsjednik SNSD-a Milorad Dodik prije nekoliko dana je poručio da je Srpska najmanje zadužena, ne samo u regionu, već i šire. A to je objasnio na sledeći način:

„Postoje dvije kategorije, ukupan dug i javni dug. Ukupni dug je 53,5 % BDP-a, a znate da je Evropska dozvoljena kvota 60%, a javni dug, to znači sve institucije, od opština javnih predueća koje se zadužuju jeste 43,4% od BDP-a. Oni pričaju o zaduženosti, pa ovo je najmanja stopa zaduženosti koju imamo ovdje u regionu, Srbija je zadužena 70%, Hrvatska ima daleko veće zaduženje, Italija ima 130% i nema ko nema preko 100%“, rekao je Dodik.

„To što Dodik priča je smiješno, jer se ni Republika Srpska, ni BiH ne mogu porediti sa kriterijumima koji važe u Evropskoj uniji, jer  mi nismo ni blizu EU. BiH, a samim tim i RS, spada u zemlje u razvoju, gdje se zaduženost kreće oko 35-40 odsto BDP-a“, navodi ekonomista Svetlana Cenić.

Siniša Vukelić, urednik portala „Kapital“, kaže da na postojeći dug Srpske treba dodati oko 7 odsto izloženosti Srpske po datim garancijama za zaduživanje kod pravnih subjekata koji su ili u vlasništvu ili pod kotrolom vlasti u Srpskoj. Time ukupan dug Srpske može premašiti i 60 odsto BDP-a, dodaje Vukelić. Na primjeru Japana se vidi koliko je Srpska zapravo u problemu, objašnjava Vukelić.

„Ukupan dug Japana je 220 odsto od BDP što govori da je Japan 5 ilil 6 puta u lošijoj situaciji nego RS gdje je ukupan dug 53 odsto, ali o snazi privrede, ekonomije i nacionalnoj snazi Japana i RS ne možemo ni da poredimo tako da sam iznos zaduženosti u odnosu na BDP ne govori ništa ako se ne uđe dublje u analizu duga strukturu i način trošenja sredstava i kakav je plan za razvoj ekonomije i društva u cjelini.“

Dodatni problem je to što je dug Republike Srpske dvostruko veći od duga Federacije BiH koja ima više stanovnika od Srpske, upozorava ekomista Jelena Trivić, profesor Univerziteta u Banjaluci.

„Ne da smo ukupno zaduženi nego smo i po strukturi duga u lošoj situaciji jer dobar dio duga čini dug javnih preduzeća koja negativno posluju ona će svoj dug uvećavati dobar dio duga čini dug zdravstvenog sistema gdje ja nisam primijetila da vlast ima nekakva rješenja 01,40. Tako da ćemo mi i dug i sve druge budžetske potrebe namirivati iz novih kredita. Ušli smo ponovo u sprialu zaduživanja, jeste to djelimično uslovljeno virusom korona, ali ima tu neefikasnog upravljanja dugom i trošenja sredstava RS“, rekla je Trivićeva.

Ukupan dug Republike Srpske na kraju septembra prošle godine iznosio je 5 milijardi i 850 miliona maraka – pokazuju podaci Minstarstva finansija RS.

Do kraja ove godine Vlada planira da zaduži Republiku Srpsku u iznosu do milijardu i 400 miliona maraka putem kratkoročnih i dugoročnih zaduživanja, te indirektno dajući garancije.

BN TV