20.7 C
Banja Luka

Predsjednici biračkih odbora ne smiju biti članovi stranaka, kraj i za predstavnike „fiktivnih“ stranaka

Visoki predstavnik Kristijan Šmit je u tehničkim izmjenama Izbornog zakona koje je nametnuo u utorak unio i izmjene koje se tiču sastava biračkih odbora i umanjuju mogućnost trgovine biračkim odborima.

Jedan od najvećih problema u dosadašnjim izbornim procesima je bila takozvana trgovina biračkim odborima.

Naime, stranke bi fiktivno dobijale pozicije u biračkim odborima u mjestima na kojima nemaju kandidate ili ne očekuju dobar rezultat, a za tim te pozicije mijenjale sa drugim strankama za pozicije u biračkim odborima gdje imaju interes.

Posebno je istaknuto to da su „fiktivne stranke“ dobijale mjesta u biračkim odborima, a zapravo radilo se o osobama odanim drugim većim političkim opcijama.

Tako su otvorene pristalice određenih stranaka dolazile pod krinkom druge stranke u birački odbor i moglo se desiti da jedna politička opcija kontroliše čitav birački odbor na biračkom mjestu što je uveliko dovodilo u pitanje poštenje izbora.

Istraživanje koalicije Pod lupom je pokazalo da od 4337 članova biračkih odbora koji su bili predmet analize izvršene u skoro svim opštinama u BiH, za preko 17%, tačnije 747 slučajeva, istraživanje je pokazalo povezanost na potencijalnu sumnju na trgovinu mjestima u biračkim odborima.

Konkretno, u najvećem broju slučajeva riječ je o osobama koje su se nalazile na listama biračkih odbora i za Opšte izbore 2022. godine, ali i za Lokalne izbore 2020. godine koje su dolazile ispred različitih političkih subjekata.

Izmjenama koje je nametnuo visoki predstavnik u članu 2.19 definisana su pravila koja bi trebala umanjiti trgovinu biračkih odbora, ali i dovesti do pravednije kontrole izbornog procesa.

Predsjednici biračkog odbora ne smiju biti članovi političke stranke niti obavljati dužnost u organima političke stranke, udruženja ili fondacije organizaciono ili finansijski povezanim s političkom strankom, niti smiju biti uključeni u bilo kakve aktivnosti političke stranke i moraju biti u mogućnosti da obavljaju svoje dužnosti na politički nepristrasan način.

Takođe, na Centralnoj izbornoj komisiji sada je i imenovanje Predsjednika i njegovog zamjenika, kao i razrješavanje. Ostale članove biračkog odbora i njihove zamjenike imenuje opštinska izborna komisija najkasnije 45 dana prije dana održavanja izbora.

Izmjena koja je predviđena Šmitovim izmjenama Izbornog zakona prije svega će spriječiti da „fiktivne“ neparlamentarne stranke ulaze u biračke odbore.

Na Opštim izborima, svoje predstavnike u biračkim odborima će imati samo stranke koje su zastupljene u Parlamentarnoj skupštini BiH, Parlamentu Federacije BiH i Narodnoj skupštini Republike Srpske, u prethodnom izbornom ciklusu.

Dakle, ukoliko je neka stranka parlamentarna samo u kantonu, a nema svoje predstavnike na drugim nivoima vlasti neće imati pravo na predstavnike u biračkom odboru.

Za izborni ciklus lokalnih izbora, mjesta članova i zamjenika članova biračkih odbora za svaku od osnovnih izbornih jedinica biće popunjena na prijedlog političkih subjekata zastupljenih u direktno izabranim tijelima jedinica lokalne samouprave iz te relevantne osnovne izborne jedince u prethodnom izbornom ciklusu.

U principu, kada su u pitanju lokalni izbori neće se moći desiti da stranka koja lokalno djeluje u jednoj opštini ima članove biračkog odbora u općini udaljenoj desetine ili stotine kilometara.

(Klix) Foto: E. M./Klix.ba

NAJNOVIJE VIJESTI:
Related news

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here